new photo 2  ..............................    Spartathlon 2018 2

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8

Τοποθεσία

plytra-1

Η Πλύτρα είναι παραθαλάσσιος αραιοχτισμένος οικισμός πολύ κοντά (4 χιλ.) στα Παπαδιάνικα του Δήμου Μονεμβασίας.
Απέχει από την Αθήνα 290 χιλ. και από την Σπάρτη 73 χιλ. (περισσότερα)

Ιστορικά Στοιχεία

plytra-8

Στην Πλύτρα, στην περιοχή "ΚΟΚΚΙΝΕΣ", υπάρχει η βυθισμένη πόλη του Αρχαίου Ασωπού, της οποίας τα ερείπια διακρίνονται μέχρι σήμερα με γυμνό μάτι μέσα στη θάλασσα αλλά και κατά μήκος της ακτής. (περισσότερα)

Η Διαμονή σας

plytra-6

Στη Πλύτρα, όσο αφορά τη διαμονή σας, υπάρχουν επιλογές από ενοικιαζόμενα δωμάτια, διαμερίσματα, μονοκατοικίες ή ξενοδοχεία ως επί το πλείστον κατά την θερινή περίοδο με άριστο επίπεδο παρεχομένων  υπηρεσιών. (περισσότερα)

Έξοδος στη Πλύτρα

diaskedasi

(περισσότερα)

 

Παραλίες Δήμου Μονεμβασίας

plytra-38

(περισσότερα)

xrisima tel

monemvasia tourism

Διαμονή

Σπάρτη - Καρυές - Τρύπη - Μυστράς - Αρεόπολη - Διρός - Λιμένι - Οίτυλο - Πλύτρα - Αρχάγγελος - Ελιά - Βάθεια - Γερολιμένας - Πόρτο Κάγιο - Γύθειο - Μαυροβούνι - Κότρωνας - Σκουτάρι - Νεάπολη - Βιγκλάφια - Ελαφόνησος - Μονεμβάσια - Μολάοι - Σκάλα - Κυπαρίσσι

 
 

Σπάρτη

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

ΙΛΑΕΙΡΑ MOUNTAIN RESORT

2731035515

4image01

ΛΗΔΑ

2731023601

4image01

ΔΙΟΣΚΟΥΡΟΙ

2731028484

3image01

ΜΕΝΕΛΑΙΟΝ

2731022161

3image01

SPARTA INN

2731021021

2image01

ΛΑΚΩΝΙΑ

2731028951

2image01

 

Καρυές

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

ΤΟ ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΤΟΥ ΠΑΡΝΩΝΑ

2731095014

3image01

ΚΑΡΥΕΣ

2731095185

2image01

ΤΑ ΠΕΤΡΙΝΑ

2731095043

2image01

ΤΟ ΑΓΝΑΝΤΙΟ

2731095188

2image01

 

Τρύπη

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

ΚΕΑΔΑΣ

2731098222

1image01

ΚΝΑΚΙΩΝ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ

2731098083

-

 

Μυστράς

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

ΞΕΝΩΝΑΣ ΜΑΖΑΡΑΚΗ

2731020414

5image01

ΠΥΡΓΟΣ ΜΥΣΤΡΑ

2731020770

4image01

ΒΥΖΑΝΤΙΟΝ

2731083309

3image01

ΞΕΝΩΝΑΣ ΙΡΙΣ

6946200898

-


 

Αρεόπολη

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

AREOS POLIS

2733051028

4image01

ΞΕΝΩΝΑΣ ΛΟΝΤΑΣ

2733051360

4image01

ΠΥΡΓΟΣ ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΟΥ

2733051233

4image01

ΞΕΜΟΝΙ

2733055283

4image01

ΜΑΝΗ

2733051190

2image01

ΚΑΣΤΡΟ ΜΑΪΝΗ

2733051238

2image01

 
 

Διρός

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

ΟΙ ΠΥΡΓΟΙ ΤΗΣ ΕΔΕΜ

2733052990

4image01

ΔΥΡΟΣ

2733052306

2image01

VLYHADA HOTEL

2733052469

-

KAFIONAS GUESTHOUSE

2733051004

-

ΤΟΞΟΤΗΣ

2733051500

-

VILLA KOULIS

2733052350

-

 
 

Λιμένι

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΑΙ

2733052400

4image01

ΚΟΥΡΜΑΣ

2733051458

-

 
 

Οίτυλο

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

SOUKIDIA VILLAS

2106749989

4image01

PETRA & FOS BOUTIQUE HOTEL

2733054050

3image01

PORTO MANI SUITES

2733055280

-

HOTEL ITILO

2733059222

-


 

Πλύτρα

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

ΚΥΝΙΣΚΑ HOTEL

2732082107

3image01

PLYTRA MARE HOTEL

2732082022

3image01

ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΚΑΡΟΥΝΟΣ

2732082634

3image02

 DEL MAR

2732083202

-

PANSION AMARYLIA

2732083098

-

NIKO'S STONE GUEST HOUSE

6973980180

-

ΜΠΟΛΛΑΣ ΜΙΧΑΛΗΣ

2732082425

-

ALKYONES

2732082602

-

ΝΗΡΙΗΔΑ ΙΝ

2732083660

-

COSTA RAMPANE

6972232091

-

ΖΕΡΒΟΣ ΜΗΝΑΣ

2732082564

-

 ΖΕΡΒΟΣ ΜΙΧΑΗΛ

2732082565

 -

PRINCESS KYNISKA SUITES (Καραβοστάσι)

2732083410

 3image01

NOTOS ROOMS (Καραβοστάσι)

6944912882

-

 
 

Αρχάγγελος

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

TOMPRASVILLAGE

6945375455

4image02

KAVOS APARTMENTS

2732054530

2image02

ΠΑΛΑΤΣΟ

2732054111

1image01

APARTMENT'S NOTA

2732054124

-

HOTEL MARIALENA

2732054484

-

ARHANGELOS MAISONETTES

2732054164

-

 
 

Ελιά

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

Alas Resort & Spa

2732057500

4image01

ΦΟΙΝΙΚΑΣ

2732057423

3image02

ΕΛΑΙΑ ΜΑΡΕ

2732022813

2image01

ΤΖΙΩΡΤΖΙΑ

2732057333

2image01

ELAIA PARASXOS

2732057555

-


 

Βάθεια

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

AKRON TENARO

2733053064

-

ΚΑΣΤΡΟ ΒΑΘΕΙΑΣ

2733053075

-

 
 

Γερολιμένας

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

ΚΥΡΙΜΑΙ

2733054288

4image01

Ο ΓΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ

2733054204

4image01

ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ

2733054285

3image01

ΠΥΡΓΟΣ ΤΣΙΤΣΙΡΗ

2733056297

3image01

ΑΚΡΟΤΑΙΝΑΡΙΤΗΣ

2733054205

1image01

 
 

Πόρτο Κάγιο

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

ΠΟΡΤΟ ΚΑΛΕ

2733054202

4image01

ΨΑΜΑΘΟΥΣ

2733055221

3image02


 

Γύθειο

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

ΑΚΤΑΙΟΝ RESORT

2733029114

4

VILLAS GUEST HOUSE

2733093189

4

ΑΚΤΑΙΟΝ HOTEL

2733023500

3

PANTHEON CITY HOTEL

2733022289

3

ΓΥΘΕΙΟΝ

2733023452

3

ΑΚΤΗ ΚΑΜΑΡΕΣ

2733093700

3

ELAIONAS STUDIOS

2733021512

3

BELLE HELENE HOTEL

2733093001

3

HOTEL MILTON

2733022914

2

ΚΡΑΝΑΗ

2733024394

1

 
 

Μαυροβούνι

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

CAVO GROSSO

2733023488

3

DIAMOND PALACE

                2733024614

3

ALIKI STUDIOS

2733025222

3

ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ

2733025003

2

ΑΙΟΛΟΣ

2733024391

1

STUDIOS KTIRAKIA

2733024585

-

RESMPITHAS STUDIOS

2733023440

-

ΣΟΦΙΑ APARTMENTS

2733024580

-

ΘΑΛΑΣΣΟΜΑΤΟ

6970233800

-

 
 

Κότρωνας

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

ΚΟΤΡΩΝΑΣ BAY

2733021340

3

 
 

Σκουτάρι

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

Thalis Rooms

2733093595

3

AGIA BARBARA

2733093064

3

Ξενώνας Thalis

2733093595

3

KAVOULAKOS STUDIOS

2733093226

2

SKOUTARI BEACH HOTEL

2733093296

2


 

Νεάπολη

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

ΒΙΛΛΑ ΕΙΡΗΝΗ

2734024117

4image01

ΛΙΜΗΡΑ ΜΑΡΕ

2734022208

3image01

ΒΕΡΓΙΝΑ

2734023643

3image01

ΑΡΣΕΝΑΚΟΣ

2734022991

2image01

ΑΪΒΑΛΙ HOTEL

2734022287

2image01

MARAVELIAS HOUSE

2732044400

-

ΑΡΩΝΗΣ

2734047539

-

 
 

Βιγκλάφια

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

ΠΟΥΝΤΑ

2734047013

4image01

ΛΑΜΠΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

2732031622

3image01

 
 

Ελαφόνησος

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

BERDOUSSIS HOTEL

2734061046

3image01

EVELIN APARTMENTS

6983555515

3image02

ELAFONISOS MARE

2734061349

3image02

Garden

2734061156

3image02

PALLAS PENSION

2734061142

3image02

NIRIIDES

6978652519

3image02

studios Nikolos

2734061109

3image02

CORALLI ROOMS & STUDIOS

2734061093

3image02

Elafonisos Sunset

6979471998

3image02

HOTEL ELAFONISOS

2734061268

2image01

Menti Voula

2734061078

2image02

Γιαλός I & II

2734061325

2image02

PANORAMA ROOMS ELAFONISOS

2734061101

2image02

Filoxenia

2734061240

1image02

GLAROS ROOMS ELAFONISOS

2734061262

1image02


Μονεμβάσια

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ

2732061254

4

ΑΝΩ ΜΑΛΒΑΣΙΑ

2732061323

4

ΛΑΖΑΡΕΤΟ

2732061991

4

ΞΕΝΩΝΑΣ ΑΡΔΑΜΗΣ

2732061886

4

KINSTERNA HOTEL & SPA

2732066300

4

ΓΟΥΛΑΣ

6932367376

4

GIALOS BEACH APTS

6932367376

4

ΠΑΝΟΡΑΜΑ

2732061198

3

ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ

2732061716

3

ΘΕΟΦΑΝΩ (Δ)

2732061212

3

ΜΑΛΒΑΣΙΑ

2732061435

3

ΠΑΝΟΣ

2732061480

3

ΞΕΝΩΝΑΣ ΚΕΛΛΙΑ

2732061695

3

ΒΕΝΕΤΙΑ

2732061734

3

KOURKOULI ARCHONTIKO

2732061476

3

ΚΑΣΤΡΟ

2732061413

2

ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ

2732061381

2

ΠΡΑΜΑΤΑΡΗΣ

2732061833

2

ΧΡΥΣΑΪΣ

2732061898

2

CHRYSOULA KOULOURI ROOMS AND APARTMENTS

2732061644

2

ΑΓΓΕΛΑΣ HOUSE

2732061418

1

ΑΚΡΟΓΙΑΛΙ

2732061360

1

ΑΚΤΑΙΟΝ

2732061234

1

ΛΙΟΤΡΙΒΙ

2732061395

-

VILLA TROUGAKOS

2732061177

-

ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΣΤΗ ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ

2732061674

-

 
 

Μολάοι

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

GREGORY

2732022042

1

 
 

Σκάλα

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

VILLA MOSTRA

2735029141

4

OASIS HOTEL

2735022050

3

HOTEL NEFELI

2735029155

2

ΑΛΣΟΣ

2735022230

2

ΠΑΝΟΡΑΜΑ

2735022305

1

 
 

Κυπαρίσσι

   

Ξενοδοχείο

Τηλέφωνο

Κατηγορία

ΜΥΡΤΩΟ

2732055033

4

ΠΑΡΑΛΙΑΚΟ

2732055055

3

KY APARTMENTS

6973615057

-

ΚΥΦΑΝΤΑ

2732055356

-

 

Αρχαιολογικοί Χώροι

Μυστράς

mystras 11Ο Μυστράς ήταν Βυζαντινή πολιτεία της Πελοποννήσου και απέχει έξι χιλιόμετρα ΒΔ της Σπάρτης. Σήμερα είναι ερειπωμένος, αν και έχουν αναστηλωθεί ορισμένα κτίσματα, όπως τα παλάτια, και αποτελεί πολύτιμη πηγή για τη γνώση της ιστορίας, της τέχνης και του πολιτισμού των δύο τελευταίων αιώνων του Βυζαντίου. Η ιστορία "της νεκρής πολιτείας" σήμερα του Μυστρά αρχίζει από τα μέσα του 13ου αιώνα, όταν συμπληρώθηκε η κατάκτηση της Πελοποννήσου από τους Φράγκους. Το 1249 ο Γουλιέλμος Β' Βιλλαρδουίνος έκτισε το κάστρο του στην ανατολική πλευρά του Ταϋγέτου, στην κορυφή ενός υψώματος με απότομη και κωνοειδή μορφή, που λεγόταν Μυστράς ή Μυζυθράς λόγω του σχήματός του ή εκ του ονόματος του παλαιότερου ιδιοκτήτη που λεγόταν Μυζηθράς.

Μετά την ήττα των Φράγκων στη μάχη της Πελαγονίας το 1259, το κάστρο του Μυστρά παραχωρήθηκε στο Βυζαντινό αυτοκράτορα Μιχαήλ Η' Παλαιολόγο. Από το 1262 έγινε έδρα βυζαντινού στρατηγού του "σεβαστοκράτορος" και από τότε άρχισε η κυρίως ιστορική περίοδός του, που διήρκεσε δύο αιώνες. Οι κάτοικοι της γειτονικής Λακεδαίμονος έρχονται και εγκαθίστανται γύρω από το κάστρο, γι' αυτό και η κατοικημένη περιοχή, που ονομάζεται χώρα οχυρώθηκε με τείχος. Συν τω χρόνω δημιουργήθηκε και νέα συνοικία, έξω από το τείχος, που ονομάσθηκε κάτω χώρα και προστατεύθηκε επίσης με τείχος. Από το 1308 το σύστημα της διοικήσεως μεταβάλλεται και οι στρατηγοί γίνονται μόνιμοι διοικητές και κατά τα μέσα του 14ου αιώνα ο Μυστράς καθίσταται πρωτεύουσα της Βυζαντινής Πελοποννήσου. Έτσι δημιουργήθηκε το Δεσποτατο του Μωρεως. Συνετοί Δεσπότες, όπως ο Μανουήλ Καντακουζηνός, ο Θεόδωρος Β' Παλαιολόγος, ο Κωνσταντινος ο Β΄ Παλαιολογος, ο μετέπειτα τελευταίος αυτοκράτωρ του Βυζαντίου, συνετέλεσαν ώστε ο Μυστράς να επεκτείνει την εξουσία του σε όλη την Πελοπόννησο και να γίνει εστία της πολιτικής και πνευματικής ζωής της αυτοκρατορίας, καθώς και το κέντρο της αναγεννήσεως των γραμμάτων και των τεχνών. Σοφοί, καλλιτέχνες και λόγιοι συγκεντρώνονταν στην αυλή του Δεσπότου, σπουδαιότερος και σημαντικότερος απ' όλους, ο Γεώργιος Γεμιστός ή Πλήθων.

Το 1460 ο Μυστράς παραδίνεται στους Τούρκους και από τότε αρχίζει η παρακμή του. Την περίοδο 1687 έως 1715 τον Μυστρά, όπως και όλη την Πελοπόννησο, τον κατείχαν οι Βενετοί. Και το 1770, κατά την επανάσταση του Ορλώφ, ένα μικρό στράτευμα Ελλήνων και Ρώσων έκλεισε την τούρκικη φρουρά μέσα στο κάστρο. Τότε οι Τούρκοι κάτοικοι της πόλεως, αν και παραδόθηκαν με τον όρο να εξέλθουν με τις οικογένειές τους, κατά την έξοδό τους εξολοθρεύτηκαν από απειθάρχητους Μανιάτες, που μόνο χάρη στον τότε Μητροπολίτη που μπήκε μεσ΄ τη μάχη με το σταυρό κατόρθωσε να συγκρατήσει τους Μανιάτες. Στην επανάσταση του 1821 η συμμετοχή του Μυστρά είναι σημαντική. Το 1825 λεηλατήθηκε από τους Αιγυπτίους του Ιμπραήμ και από τότε σιγά σιγά εγκαταλείφθηκε και ιδρύθηκε ο νέος Μυστράς, το σημερινό ομώνυμο χωριό στους πρόποδες του λόφου. Με την ίδρυση του ελεύθερου κράτους οι Αρχές της επαρχίας Λακωνίας εγκαταστάθηκαν στον ερειπωμένο Μυστρά, λίγο όμως αργότερα, το 1834 ο Βασιλιάς Όθων θεμελιώνει τη νέα πόλη, τη Σπάρτη, επί του πρώτου πολεοδομικού σχεδίου που εκπονήθηκε στην Ελλάδα για να ακολουθήσει στη συνέχεια το Γύθειο, μετά από αίτηση των κατοίκων του Μυστρά να επανασχεδιαστεί η πόλη της Σπάρτης από αρχιτέκτονες που ο Ιωάννης Καποδίστριας θα έστελνε, πριν τη δολοφονία του. Από τότε άρχισαν να εγκαταλείπουν το Μυστρά και οι τελευταίοι κάτοικοί του. Ένα δίστιχο που λεγόταν γύρω στα 1840 εγκωμίαζε τα διπλανά χωριά, ενώ υπενθύμιζε την εγκατάλειψη του Μυστρά.

 


 

Bυθισμένη πόλη του Αρχαίου Ασωπού

ancient asopos 06Στην Πλύτρα, στην περιοχή "ΚΟΚΚΙΝΕΣ", υπάρχει η βυθισμένη πόλη του Αρχαίου Ασωπού, της οποίας τα ερείπια διακρίνονται μέχρι σήμερα με γυμνό μάτι μέσα στη θάλασσα αλλά και κατά μήκος της ακτής.

Λείψανα της Ρωμαϊκής πόλης του Ασωπού η οποία πιθανότατα είχε ανεγερθεί στα ερείπια της αρχαίας πόλης του Ασωπού βρίσκονται στην παραπάνω περιοχή.

Η πόλη βυθίστηκε το 365 μ.Χ. μετά από ισχυρό σεισμό, στον οποίο οφείλεται και ο χωρισμός του βράχου της Μονεμβασιάς.

Ο Ασωπός, μέλος του Κοινού των Ελευθερολακώνων, ήταν αρχαία πόλη που είχε ασφαλές λιμάνι και δικό της νόμισμα με την επιγραφή ΑΣΩΠΕΙΤΩΝ. Ένα τέτοιο νόμισμα φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό μουσείο Σπάρτης.

Σημειώνεται ότι στο Διάταγμα του 1870 περί εγκρίσεως του ρυμοτομικού σχεδίου Πλύτρας σε 9 οικοδομικά τετράγωνα του σχεδιαγράμματος που συνοδεύει το Διάταγμα αναγράφεται η φράση: «ερείπια αρχαίας πόλης».

Στην ίδια όμως θέση με την απόφαση του Υπουργού Προεδρίας Κυβερνήσεως του 1966 περί χαρακτηρισμού ως αρχαιολογικών χώρων και ιστορικών διατηρητέων μνημείων, αναγράφεται η φράση: «εκτεταμένα λείψανα της Ρωμαϊκής πόλεως Ασωπός».

 


 

Αμυκλαίον και Ιερό Απόλλωνος Αμυκλαίου

amyklaionΤο Αμυκλαίον ακμάζει σε όλες σχεδόν τις φάσεις της προϊστορικής περιόδου. Οι ανασκαφές έδειξαν την ύπαρξη οικισμού της Μεσοελλαδικής περιόδου (2000-1600 π.Χ.) πάνω στο λόφο. Κατά την Μυκηναϊκή εποχή (1600-1100 π.Χ.) η θέση παίρνει λατρευτικό χαρακτήρα, όπως πιστοποιούν τα πολυάριθμα ειδώλια που ήλθαν στο φως. Από την Αρχαϊκή έως και την Ρωμαϊκή περίοδο, το Αμυκλαίον αποτελεί σημαντικό πολιτικό και θρησκευτικό κέντρο της Σπάρτης. Η σημαντικότατη σπαρτιατική γιορτή Υακίνθια που τελείται στο Αμυκλαίον συμβολίζει την πολιτική συμφιλίωση της Δωρικής Σπάρτης (Απόλλων) με τον προδωρικό πληθυσμό των Αμυκλών (Υάκινθος).
Πρώτος ανασκαφέας του ιερού ήταν ο αρχαιολόγος Χρ. Τσούντας, το 1889-90, ο οποίος αποκάλυψε κτιστό ανάλημμα και τον περίβολο του ναού. Στα ΝΔ της νεώτερης εκκλησίας της Αγίας Κυριακής ανασκάφηκε ημικυκλικό θεμέλιο με ορθογώνια κατασκευή στο εσωτερικό, που ο Τσούντας θεώρησε ως βάθρος του αγάλαμτος του Απόλλωνος.
Η ανασκαφή συνεχίστηκε το 1904 από τον Α. Furtwaengler και τον αρχιτέκτονα E. Fiechter (1904), και το 1907 από τον Α. Σκιά, ο οποίος μετακίνησε την εκκλησία της Αγίας Κυριακής για να συμπληρωθεί η ανασκαφή και να ελευθερωθούν τα αρχιτεκτονικά μέλη του θρόνου. Κατά την ανασκαφή αυτή εξακριβώθηκε ότι ο θρόνος βρισκόταν κάτω από το εκκλησάκι της Αγίας Κυριακής. Η ανασκαφή συνεχίστηκε το 1924 από τον E. Buschor και τον W. von Massow και επιβεβαιώθηκε η χρήση του χώρου ως λατρευτικού ήδη από τα ύστερα μυκηναϊκά χρόνια. Πολλά αρχιτεκτονικά μέλη από τον "Θρόνο" του Βαθυκλέους αναγνώρισε, ταύτισε και δημοσίευσε ο ΄Α. Δεληβορριάς το 1968.

 


 

Ο θολωτός τάφος του Βαφειού

tafos bafeioyΈτσι πλέον είναι γνωστός ο θολωτός τάφος που βρέθηκε δυτικά του χωριού Βαφειό, που βρίσκεται κοντά στις Αμύκλες. Οι ανασκαφές έγιναν το 1889 από τον Χρήστο Τσούντα. Με τις ανασκαφές ήλθε στο φως ο θολωτός τάφος, που περιείχε, εκτός των άλλων, δύο χρυσά κύπελλα της μυκηναϊκής εποχής, που επισημαίνουν τη σπουδαιότητα της περιοχής κατά την εν λόγω περίοδο. Ανήκουν στα μέσα της 2ης π.Χ. χιλιετίας και είναι μία από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις στην ελληνική γη. Τα χρυσά κύπελλα είναι πανομοιότυπα στο σχήμα και διαφέρουν στη διακόσμηση, όπου απεικονίζεται η σύλληψη ταύρων με δύο διαφορετικούς τρόπους. Στο ένα ο ταύρος κυνηγημένος πέφτει σε δίκτυα από σχοινί και στο άλλο η σύλληψη γίνεται με το τέχνασμα του θηλυκού ζώου [που είναι το δόλωμα]. Τη στιγμή που ο ταύρος ερωτοτροπεί αμέριμνος, πιάνεται το πόδι του με θηλιά. Είναι πιθανόν οι ταύροι προορίζονταν για τα ταυροκαθάψια. Ο μυκηναϊκός θολωτός τάφος του Βαφειού, έχει αποτελέσει αντικείμενο πολλών αρχαιολογικών μελετών και έχει αποκτήσει διεθνή φήμη λόγω των δύο χρυσών κυπέλλων που περιγράψαμε. Τα κύπελλα βρίσκονται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας.

 


 

H ακρόπολη της Αρχαίας πόλης Επιδαύρου-Λιμηράς

acropoli epidayrou limirasΒρίσκεται στη περιοχή του Αγίου Ιωάννου Μονεμβασίας επάνω σε λόφο και κοντά στην ακτή. Τα εντυπωσιακά τείχη, κτίστηκαν πιθανότατα τον 4ο αιώνα π.X. Ο Παυσανίας αναφέρει ότι οι κάτοικοι αυτής της πόλης κατάγονταν από την Επίδαυρο της Αργολίδος. Τα ευρήματα, από τις περιορισμένες ανασκαφές που έχουν γίνει, μαρτυρούν την ύπαρξη ζωής στη περιοχή από τα προϊστορικά χρόνια. Κατά τη κλασική περίοδο ήταν η σημαντικότερη πόλη της περιοχής και στη διάρκεια του πελοποννησιακού πολέμου καταστράφηκε δύο φορές από τους Αθηναίους. Η πόλη ανήκε από το 146 π.Χ. στο Κοινό των Λακεδαιμονίων και στη συνέχεια (22 π.Χ.) στο Κοινό των Ελευθερολακώνων μαζί με άλλες 24 Λακωνικές πόλεις.

 


 

Αρχαίο θέατρο της Σπάρτης

arxaio theatro spartisΤο αρχαίο θέατρο της Σπάρτης βρίσκεται στη Ν.Δ. πλευρά της Ακρόπολης με μεσημβρινό προσανατολισμό. Μετασκευάστηκε κατά τη ρωμαϊκή εποχή [1ος αιώνας π.Χ.] και διατηρεί τη μορφή που πήρε κατά την εποχή αυτή. Ήταν επιβλητικό λόγω των μεγάλων διαστάσεών του. Είχε 48 σειρές με καθίσματα και 27κερκίδες, συνολικά η χωρητικότητά του έφτανε και τους 16.000 θεατές. Η σκηνή και το κοίλο ήταν κατασκευασμένα από λευκό μάρμαρο. Στο πάνω μέρος του κοίλου υπήρχε περιμετρικά μια στοά. Στην ίδια θέση το 200 π.Χ. είχε κτιστεί ένα λίθινο, που αντικατάστησε ένα ξύλινο θέατρο, που είχε φτιαχτεί τον 5ο αιώνα π.Χ. Το πρώτο αυτό θέατρο χρησίμευε για δημόσιες συγκεντρώσεις και γιορτές.

 


 

Το ιερό της ορθίας Αρτέμιδος

to iero tis orthias artemidosΚατά τις ανασκαφές που έγιναν από την αγγλική αρχαιολογική σχολή, βρέθηκε, στη περιοχή όπου βρισκόταν ο συνοικισμός των Λιμνών, το ιερό της θεάς Αρτέμιδος με πολλά αφιερώματα και επιγραφές. Συγκεκριμένα βρέθηκε, σε απόσταση εκατό μέτρα ανατολικά από τη γέφυρα του Ευρώτα, ένας χτιστός βωμός διαστάσεων 24 Χ 7 μέτρων και σε απόσταση 500 μέτρων από το βωμό βρέθηκε επίσης ένα μικρό ιερό τετραγωνικού σχήματος. Από τα αρχαιολογικά ευρήματα συμπεραίνεται ότι πρόκειται για το χώρο, που βρισκόταν το ιερό της Αρτέμιδος Ορθίας, που από την περιοχή πήρε και την ονομασία Λιμναίον και η θεά Λιμνάτις. Σύμφωνα με τις επιγραφές το ιερό της Αρτέμιδος Ορθίας ήταν ένας χώρος, που χρησιμοποιούσαν οι Σπαρτιάτες για την αγωγή των παιδιών. Η Άρτεμις ήταν η θεά της αυξήσεως και της γονιμότητας και προστάτευε την παιδική και την πρώτη εφηβική ηλικία. Γύρω από το ιερό (όπως λέει η παράδοση) μαστιγώνανε δημοσίως τους εφήβους, μέχρι που να ματώσουν, σύμφωνα με τους νόμους του Λυκούργου, για να συνηθίζουν στους σωματικούς πόνους. Με το αίμα που έσταζε από τις πληγές ράντιζαν το βωμό της θεάς.

 


 

Mενελάειον (Ιερό Μενελάου και Ελένης)

menelaionO αρχαιολογικός χώρος του Mενελάειου βρίσκεται στην ανατολική όχθη του Eυρώτα, 5 χλμ. νοτιοανατολικά της Σπάρτης στην περιοχή που κατά τους αρχαϊκούς χρόνους ονομαζόταν Θεράπνη και περιλαμβάνει την κορυφογραμμή ενός συμπλέγματος λόφων ("Βόρειος λόφος", Mενελάειο, Προφήτης Ηλίας και Αετός).
Tα ευρήματα των ανασκαφών στο σύμπλεγμα των λόφων του Mενελαείου υποδηλώνουν τη σημασία της θέσης ήδη από τη μεσοελλαδική εποχή ενώ η οικοδόμηση πάνω στον ίδιο το λόφο του Mενελαείου μεγαροειδούς κτίσματος -μετά τα μέσα του 15ου αι π.X. (Υστεροελλαδική IIB)- το οποίο πιθανότατα χρησίμευσε ως διοικητικό κέντρο, ίσως έδρα κάποιου ηγεμόνα, μαρτυρά ότι πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες θέσεις της πρώιμης μυκηναϊκής Λακωνίας.
Ακολούθως, μετά από καταστροφές που υπέστη πιθανόν από σεισμούς, το μεγαροειδές οικοδόμημα επισκευάστηκε δυο φορές μέχρι και τον 13ο αι.
Στην κορυφή του λόφου της Θεράπνης των ιστορικών χρόνων ξεκίνησε κατά τον 8ο αι. π.X., η λατρεία του Μενελάου, μυθικού βασιλιά της Σπάρτης και της συζύγου του Ελένης, η οποία συνεχίστηκε μέχρι τους ελληνιστικούς χρόνους.
Η παράδοση τοποθετούσε εκεί τον τάφο τους και εκεί ξεκίνησε κατά τον 8ο αι. π.X, η λατρεία των επωνύμων ηρώων και αργότερα θεών, του Μενελάου και της Ελένης, με την κατασκευή πιθανότατα ενός βωμού και ενός περιβόλου.
H οικοδόμηση του πρώτου ναού από πωρόλιθο στο χώρο θα πρέπει να τοποθετηθεί στα τέλη του 7ου αι. π.X. ή στις αρχές του 6ου αι. π.X. ενώ οι οικοδομικές παρεμβάσεις των αρχών του 5ου αι. π.X. (κατασκευή μνημειακού κρηπιδώματος με κεκλιμένο επίπεδο στη δυτική πλευρά που είχε σαν σκοπό τη δημιουργία μιας μεγαλοπρεπούς εξέδρας ύψους τουλάχιστον 8 μ. ) συντέλεσαν στη δημιουργία ενός ιερού αντάξιου των μυθικών ηρώων της Σπάρτης. Για τους αρχαίους Σπαρτιάτες η οικοδόμηση του ιερού πάνω στο λόφο της αρχαίας Θεράπνης θα πρέπει να αποτελούσε ένα ιδιαίτερο σύμβολο πέρα από έναν ιδιαίτερο χώρο λατρείας των θεοποιημένων μυθικών προγόνων.
Το ιερό του Μενελάου και της Ελένης που σύμφωνα με τον Παυσανία βρισκόταν στη Θεράπνη, ταυτίστηκε στις αρχές του 19ου αι., ύστερα από μικρής έκτασης ανασκαφική έρευνα στην κορυφή του λόφου του Mενελαείου.
Στις δεκαετίες 1970 και 1980 η ταύτισή του επιβεβαιώθηκε μετά την εύρεση ενεπίγραφων οστράκων του 7ου και του 6ου αι. π. X., καθώς και ενεπίγραφων χάλκινων αντικειμένων και ενεπίγραφης στήλης αφιερωμένων άλλοτε στο Μενέλαο και άλλοτε στην Ελένη.
O αρχαιολογικός χώρος του Mενελαείου, στην ανατολική όχθη του Ευρώτα αποτελεί όχι μόνο ένα σημαντικό χώρο για την ιστορία της Λακωνίας αλλά και έναν ιδιαίτερα γοητευτικό τόπο για τον επισκέπτη ο οποίος μετά από ανάβαση μέσα από ελαιώνες, αντικρίζει στην κορυφή του λόφου το εντυπωσιακό και ιδιότυπο αρχιτεκτονικά ιερό των κλασικών χρόνων και τα συντηρημένα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα της μυκηναϊκής εποχής. Από την κορυφή του λόφου ο επισκέπτης έχει άλλωστε τη δυνατότητα να κατανοήσει καλύτερα τη μνημειακή τοπογραφία της κοιλάδας του Ευρώτα και να θαυμάσει το φυσικό ανάγλυφο του Tαϋγέτου.

Μορφολογία

Βουνά

Ταΰγετος

Ο Ταΰγετος ή Πενταδάκτυλος, είναι η υψηλότερη οροσειρά της Πελοποννήσου, εκτεινόμενη μεταξύ των λεκανών Μεγαλόπολης - Ευρώτα και Μεσσηνίας. Η κορυφή του έχει ύψος 2.407 μέτρα και ονομάζεται Αγιολιάς ή Προφήτης Ηλίας, από το ομώνυμο εκκλησάκι που κτίσθηκε κοντά στην κορυφή του, ενώ στα αρχαία χρόνια ονομαζόταν Ταλετός

Η οροσειρά αυτή, από πολύ νωρίς συνδέθηκε με την αρχαία ελληνική μυθολογία και πήρε την ονομασία της από την Ταϋγέτη, μία από τις επτά Ατλαντίδες ή Πλειάδες, κόρες του Άτλαντα και της Πλειόνης. Σύμφωνα με άλλη παραλλαγή του μύθου, η Ταϋγέτη φέρεται ως σύζυγος του Λακεδαίμονα και μητέρα του Ευρώτα.

Στα βυζαντινά χρόνια, η οροσειρά αναφέρεται με την ονομασία Πενταδάκτυλος, εξ αιτίας των πέντε κορυφών του. Κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας επικράτησε η ονομασία Ζυγός του Μελιγού, από το σλαβικό φύλο των Μελιγγών οι οποίοι, μαζί με τους επίσης σλαβόφωνους Εζερίτες, κατοικούσαν εκεί.Στα χρόνια της Επανάστασης του 1821, η οροσειρά λεγόταν "Αγιολιάς ο μακρυνός", από το μεγάλο μήκος της οροσειράς, μέχρι τελικά που ξαναπήρε το αρχαίο όνομα, Ταΰγετος. Από τους Έλληνες ναυτικούς που λαμβάνουν την κορφή του σε διοπτεύσεις ονομάζεται "βουνό της Μάνης".

Η οροσειρά του Ταΰγετου έχει μήκος 115 χιλιόμετρα, μέγιστο πλάτος 30 χιλιόμετρα και έκταση 2.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα, η οποία συγκροτείται από τέσσερα κύρια τμήματα: α)τον Βόρειο (προς την Μεγαλόπολη), β) τον Μέσο Ανατολικό (προς την Σπάρτη), γ) τον Δυτικό και δ) τον Νότιο Ταΰγετο που σχηματίχει τη χερσόνησο της Μάνης, η οποία και καταλήγει στο Ακρωτήριο Ταίναρο. Η υψηλότερη κορυφή του ονομάζεται Αγιολιάς ή Προφήτης Ηλίας, έχει ύψος 2.407 μ. και βρίσκεται στο ανώτερο μέρος της τοποθεσίας που ονομάζεται Πυραμίδα, λόγω του χαρακτηριστικού σχήματος της.

Ο Ταΰγετος αποτελείται κυρίως από ασβεστόλιθους και μάρμαρο, ενώ είναι αρκετά πλούσιος σε νερά. Το κλίμα του είναι γενικά ηπειρωτικό, με μεγάλες χιονοπτώσεις κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Το μεγαλύτερο μέρος του καλύπτεται από έλατα και μαυρόπευκα, ενώ έχει μεγάλο αριθμό ρεμάτων και μικρών ποταμών.

Πάρνωνας

Ο Πάρνωνας είναι βουνό, ύψους 1940μ. που χωρίζει τη Λακωνία από την Αρκαδία. Το όρος Πάρνωνας καταλήγει στη Λακωνία και απόληξή του είναι το ακρωτήριο Μαλέας (καβομαλιάς). Μαλεβός είναι το δεύτερο όνομά του. Οι κάτοικοί του τα μετακατοχικά χρόνια μετακινούνταν και κατέβαιναν στα χωριά του Έλους για εργασία. Σήμερα τα χωριά του έχουν ερημώσει και μόνο τους καλοκαιρινούς μήνες έχουν ζωή. Η Ιερά Μονή της Παναγίας Ελώνης είναι ο συνδετήριος κρίκος Έλους και Πάρνωνα, καθώς η ονομασία της Μονής πηγάζει από την ονομασία του Έλους.

Ο Πάρνωνας διαθέτει αρκετές ακόμα ψηλές κορυφές με υψόμετρο άνω των 1700 μέτρων, όπως το Ψάρι, ο Προφήτης Ηλίας, η Γαϊτανόρραχη και η Κορομπηλιά, καθώς και η χαμηλότερη Κουλόχερα.

 

Ποταμοί

Ευρώτας

Ο Ευρώτας είναι ποταμός της Πελοποννήσου. Πηγάζει από το αρκαδικό οροπέδιο, νότια της Μαντινείας, κοντά στη Μεγαλόπολη και διερχόμενος μεταξύ των οροσειρών Ταϋγέτου και Πάρνωνα εισέρχεται στη Λακωνία. Κατόπιν, περνά δίπλα από τη Σπάρτη διασχίζοντας τον νομό Λακωνίας από Βορρά προς Νότο, χωρίζοντάς τον στα δύο. Οι εκβολές του βρίσκονται στον μυχό του Λακωνικού Κόλπου. Aπό τα νερά του υδρεύονται οικισμοί και αρδεύεται ένα μεγάλο μέρος της καλλιεργήσιμης έκτασης στη Λακωνία.

Το όνομά του προέρχεται από τη λέξη ευρώς, που στα αρχαία ελληνικά σημαίνει μούχλα. Στα αρχαία χρόνια, πάντως, ονομαζόταν Ίρις.

Ο Ευρώτας έχει μήκος που προσεγγίζει τα 82 χιλιόμετρα. Η επιφάνεια της λεκάνης απορροής του καλύπτει έκταση 1.605 km2, το ύψος της μέσης ετήσιας βροχόπτωσης είναι 900 mm, ο μέσος ετήσιος όγκος υετού ανέρχεται σε 1.444 x 106 m3, το δε μέσο συνολικό ετήσιο δυναμικό των υδάτων του ποταμού εκτιμάται σε 360 x 106 m3.

Ο Ευρώτας είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την ιστορία της αρχαίας Σπάρτης, η οποία και είχε χτιστεί σε ύψωμα κοντά στη δεξιά όχθη του.

Τη δεκαετία του '90 έγιναν έργα διάνοιξης της κοίτης του κοντά στις εκβολές του και οι όχθες του ενισχύθηκαν και ανυψώθηκαν. Κάποιες φορές, πάντως, έχει υπάρξει κίνδυνος υπερχείλισης του ποταμού τον χειμώνα. Το 1999 μεγάλες καλλιεργούμενες εκτάσεις της κοιλάδας του Ευρώτα πλημμύρισαν, όπως και αρκετά χωριά στην ίδια περιοχή.

Βασιλοπόταμος

Ο Βασιλοπόταμος πηγάζει από τον Πάρνωνα. Τα νερά του βυθίζονται σε καταβόθρες, ρέουν κάτω από τον Ευρώτα και εμφανίζονται κοντά στη Σκάλα, όπου βρίσκονται οι φανερές πηγές του. Είναι ο μοναδικός λακωνικός ποταμός με σταθερή ποσότητα υδάτων.

 

Σπήλαια

Δυρού (Γλυφάδα) 

Αφήνοντας την κεντρική οδική αρτηρία λίγο νοτιότερα της Αρεόπολης, στον Πύργο Διρού, κατεβαίνει ως την παραλιακή θέση των σπηλαίων Γλυφάδα ( ή Βλυχάδα), Καταφύγιο και Αλεπότρυπα. Κάτω απ’ τα μανιάτικα χώματα κρύβεται μια ανείπωτη ομορφιά, το ωραιότερο λιμναίο σπήλαιο στον κόσμο.

Είναι υπόγειος ποταμός και αναπτύσσεται σε δύο κύριους παράλληλους διαδρόμους με αρκετούς δευτερεύοντες. Η εξερεύνηση του σπηλαίου ξεκίνησε στο 1949 από το ζεύγος των σπηλαιολόγων Ιωάννη και Άννας Πετροχείλου, της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας.

Το 1958 ξεκίνησε η αξιοποίησή του και το 1963 λειτούργησε με χερσαίο τμήμα 600 μέτρα. Το 1979 ανακαλύφθηκαν και νέα τμήματα, χαρτογραφήθηκαν χερσαίοι και λιμναίοι διάδρομοι, ώστε σήμερα το συνολικό μήκος του να φτάνει τα 6000 μέτρα. Το σπήλαιο αποτελείται από σταλακτίτες και σταλαγμίτες, και παλαιότερα ήταν χερσαίο, όμως με την πάροδο των αιώνων η στάθμη του νερού ανέβηκε από τη θάλασσα και έτσι οι σχηματισμοί των σταλακτιτών μοιάζουν με λευκές κολώνες που βγαίνουν μέσα από το νερό. Όσες φορές και εάν επισκεφθεί κανείς τα σπήλαια Διρού δεν χορταίνει το μάτι του να παρακολουθεί με θαυμασμό το τι του έχει προσφέρει σαν δώρο η φύση. ( Τηλ. 27330 52222-3 )

Δυρού (Αλεπότρυπας)

Το σπήλαιο της Αλεπότρυπας βρίσκεται λίγα μέτρα πιο πάνω από το σπήλαιο Γλυφάδα. Το στόμιο του σπηλαίου βρίσκεται λίγες δεκάδες μέτρα από τη θάλασσα. Ανακαλύφθηκε το 1958. Το έδαφος είναι κατηφορικό και μέσα στη σπηλιά δεν είναι ομαλό. Προχωράει γύρω στα 300 μέτρα ( επισκέψιμα είναι τα 170 μέτρα ) σε διαφορετικά επίπεδα και σε αίθουσες με σταλαγμίτες και σταλακτίτες και με διαδρόμους από το ένα πλάτωμα στο άλλο. Η έκτασή της είναι 6.500 τ. μ., η κεντρική σπηλιά καταλήγει σε μια ωραιότατη λίμνη βάθους 6 μ. Οι χώροι χρησίμευαν ως κατοικίες στην νεότερη περίοδο της Νεολιθικής εποχής όπως φαίνεται και από τα ευρήματα. Βρέθηκαν ανθρώπινοι σκελετοί και κρανία αλλά και σκελετοί ζώων χωρίς να είναι θαμμένα. Εικάζεται ότι ξαφνικός μεγάλος σεισμός έριξε τα βράχια από την κορυφή ώστε όσοι βρισκόντουσαν μέσα να εγκλωβιστούν και να πεθάνουν χωρίς βοήθεια. Το στόμιο του σπηλαίου είχε παραμείνει κλειστό για πάνω από 45 αιώνες. Μεταξύ των ευρημάτων είναι εργαλεία, μαρμάρινα ειδώλια και αγγεία και όστρακα νεολιθικά καθώς και λίθινος πέλεκυς. Η επίσκεψή της έχει επιτραπεί στο κοινό από τον Ιούνιο του 2006. Εκεί βρίσκεται το Νεολιθικό Μουσείο του Διρού όπου μπορεί να θαυμάσει τα πλούσια ευρήματα που θα του δώσουν μια ολοκληρωμένη εικόνα της ζωής του Νεολιθικού ανθρώπου. ( Τηλ. 27330 52233 )

Καστανιάς

Το σπήλαιο της Καστανιάς βρίσκεται στην ανατολική απόληξη του Πάρνωνα, σ' ένα τοπίο κατάφυτο, με ψήλα κορφώματα και χαραδρώσεις, που σβήνει στο ακρωτήριο του Μαλέα. Πλούσιο σε πυκνότητα και ποικιλία σχημάτων, χρωμάτων και μορφών, κατατάσσεται δεύτερο στο είδος του σε όλη την Ευρώπη. 3.000.000 χρόνια χρειάστηκε η φύση για να δημιουργήσει τον απαράμιλλο λιθωματικό διάκοσμο και να πλάσει σώματα και μορφώματα μιας φαντασίας αμύθητης. Ανάμεσα στους θεόρατους κόκκινους και λευκούς "καταρράκτες" τις γιγάντιες πολύσχημες κολώνες, τις "κουρτίνες" και τα "σεντόνια" που ξεχύνονται σαν κέρινα ομοιώματα απ' την οροφή, φωλιάζουν "χταπόδια" και κοράλια", "ελεφαντάκια" και "μανιτάρια", "πουλιά" και καρικατούρες, "εξωτικά φυτά" και μνημειώδη πλάσματα...
Σπάνιες παρουσίες όπως δίσκοι, επίπεδοι σταλαγμίτες, εκκεντρίτες και ελικτίτες, έχουν τον ιδιαίτερο τόπο τους στο σπήλαιο και αποτελούν σημαντικούς σταθμούς της ξενάγησης. Με λίγη τύχη, ίσως να συναντήσετε έναν ευγενή μόνιμο κάτοικο του σπηλαίου, το τυφλό και κουφό δολιχόποδο.
Στην ευρύτερη περιοχή του σπηλαίου κυριαρχούν αλπικοί σχηματισμοί με τις ενότητες "φυλλιτών - χαλαζιτών" και "Τριπόλεως".
Μέσα σε ασβεστόλιθους ιουρασικής ηλικίας (195 - 145 εκατομ. χρόνων) της ενότητας "Τριπόλεως", έλαβε χώρα πριν από 3εκατ. χρόνια η σπηλαιογένεση, μετα από μια περίοδο γεωλογικών ταραχών που την διαδέχθηκε μια δραστήρια περίοδος σταγονορροής και δημιουργίας χημικών ιζημάτων.
Ο λιθοματικός διάκοσμος αποτελείται από ανθρακικό ασβέστιο σε κρυσταλλική μορφή εμπλουτισμένο με οξείδια μετάλλων του υπεδάφους που του χαρίζουν την επτάχρωμη παλέτα του...
Η έκταση του Σπηλαίου είναι 1500 τμ, χωρίζεται σε δύο επίπεδα και ο επισκέπτης το περιέρχεται με μια διαδρομή 500μ. Τα έργα αξιοποίησης του, έγιναν σε απόλυτη αρμονία με το εξωτερικό φυσικό περιβάλλον και οι εσωτερικές παρεμβάσεις χαρακτηρίστηκαν από την Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας - Σπηλαιολογίας ως "άριστες και στην παραμικρή τους λεπτομέρεια"
Η διαδρομή από την Νεάπολη και το περιβάλλον του Σπήλαιου είναι μια εμπειρία που υπόσχεται στον επισκέπτη αλησμόνητες εικόνες. Κατάφυτες ορεινές πλαγιές που ατενίζουν το Επιδήλιον και το Ακρωτήρι Καμήλα, γραφικά χωριά με γάργαρες πηγές και Βυζαντινούς ναούς, μεσαιωνικού πύργοι, φαράγγια με παλιούς νερόμυλους , μύθοι θρύλοι, αρχαία κληρονομιά και γαλάζια απεράντοσύνη του Μυτρώου, συνθέτουν το βασίλειο του . Στον προαύλιο χώρο του σπηλαίου το αναψυκτήριο, ένας χώρος ζεστός, φτιαγμένος με μεράκι, προσφέρει ντόπιες λιχουδιές και χαλάρωση. Σε μικρή απόσταση βρίσκεται το παμπάλαιο εκκλησάκι του Αγίου Ανδρέα, σημαδεμένο απ' τα περάσματα κουρσάρων και κατακτητών, απ' το οποίο πήρε το σπήλαιο το όνομα του. (Τηλέφωνα: 2734360100, 2734023623)

 

Ακρωτήρια

Ταίναρο

Το Ακρωτήριο Ταίναρο ή Κάβο Ματαπάς είναι το νοτιότερο άκρο της ηπειρωτικής Ελλάδας, της βαλκανικής χερσονήσου, αλλά και της ηπειρωτικής Ευρώπης μετά τη Άκρα Ταρίφα (ή Πούντα Ταρίφα) της Ανδαλουσίας (Ισπανία). Πρόκειται για το ακρωτήριο της μεσαίας νότιας χερσονήσου της Πελοποννήσου μεταξύ του Λακωνικού και του Μεσσηνιακού κόλπου.

Σε μικρό και απομονωμένο σπήλαιο του Ταινάρου αναφέρεται η ύπαρξη νεκρομαντείου του Ποσειδώνα ή ψυχοπομπείου τόσο από τον Παυσανία, όσο και από τον Πλούταρχο. Στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή έγινε η Ναυμαχία του Ταινάρου τον Μάρτιο του 1941.

Στους φυσικούς βράχους του ακρωτηρίου εδράζεται, πάνω σε πλάτωμα, ορθογώνιο λιθόκτιστο κτήριο όπου και φέρεται ο ομώνυμος και σπουδαίος φάρος πελαγοδρομίας. Όλη η περιοχή πέριξ του ακρωτηρίου που αποτελεί άκρα μιας μικρότερης επιμέρους χερσονησίδας ονομάζεται Ακρωταινάρια.

Το όνομά του οφείλεται στον επώνυμο μυθικό ήρωα και οικιστή Ταίναρον, γιο του Δία που έκτισε την ομώνυμη πόλη Ταίναρο επί του ισθμού της Ακρωταινάριας χερσονήσου. Το ακρωτήριο Ταίναρο στην αρχαιότητα λεγόταν και "Ποσείδιον", ενώ από την εποχή της Φραγκοκρατίας αναφέρεται και ως "Κάβο Ματαπάς", (αγνώστου ετυμολογίας), όπου και συνεχίζει με το ίδιο όνομα να φέρεται σε πολλούς ξένους ναυτικούς χάρτες.

Μαλέας

Το Ακρωτήριο Μαλέας, ή Κάβο Μαλιάς, ή Καβομαλιάς, (Akra Maleas or Kavo Malias), βρίσκεται στα νοτιοανατολικά της Πελοποννήσου στο Νομό Λακωνίας, όπου και απολήγει η χερσόνησος της Επιδαύρου Λιμηράς, (γεωγραφικό στίγμα: φ = 36° 26΄10΄΄ Β. και λ = 23° 11΄58΄΄ Α.). Είναι το δεύτερο νοτιότερο σημείο της ηπειρωτικής Ελλάδας, μετά το ακρωτήριο Ταίναρο.

Στην αρχαιότητα ήταν σημαντικό ναυτικό πέρασμα. Ωστόσο οι συχνές εναλλαγές του καιρού («αντίπνοια»), προκαλούσαν πολλά προβλήματα ιδίως με τους έντονους τοπικούς ριπαίους ανέμους που παρατηρούνται και σήμερα. Γνωστή και η παροιμία - έκφραση των αρχαίων Ελλήνων, που αναφέρει ο Στράβων: «Μαλέαν δε κάμψας, επιλάθου των οίκαδε» (= αν αποφασίσεις να περάσεις τον Μαλέα ξέχνα πως έχεις οικογένεια). Όπως έχει καταγράψει ο Πολύβιος, ο φόβος των τρικυμιών, αλλά και των εκεί πειρατών είχε επιβάλλει στους εκ της Ιταλίας Αφρικής και Ασίας εμπόρους να μη χρησιμοποιούν «της Μαλέας» τον περίπλου αλλά να διακομίζουν τα εμπορεύματά τους μέσω Ισθμού της Κορίνθου. Επίσης και ο Στράβων το ονομάζει στο πληθυντικό του θηλυκού τύπου «αι Μαλεαί». Επίσης ο Παυσανίας τονίζει την ύπαρξη δύο αρχαίων ιερών στη περιοχή του «ανεμόπληκτου» ακρωτηρίου, δυτικά, εκείνο προς τιμή του Ποσειδώνος (προς τον Λακωνικό Κόλπο) και ανατολικά, εκείνο του Απόλλωνα (προς το Μυρτώο Πέλαγος).
Στα τέλη του 18ου αιώνα υπήρχε στο Ακρωτήριο του Μαλέα ερημοκκλήσιο προς τιμή των Ταξιαρχών, του οποίου ο ερημίτης σήμαινε τη μικρή καμπάνα κάθε φορά που έβλεπε να διέρχεται κοντά κάποιο ιστιοφόρο προκειμένου να τον εφοδιάσουν με τρόφιμα, που πρόθυμα γινόταν όταν βεβαίως οι καιρικές συνθήκες επέτρεπαν «καθαίρεση λέμβου», εξ ου και η τότε ονομασία του "Κάβο Σαντάτζελο".

Στη σύγχρονη εποχή το ακρωτήριο Μαλέας ίσως είναι το σημαντικότερο ελληνικό ακρωτήριο στο οποίο γίνονται αλλαγές πορειών πλοίων που κατευθύνονται από Δυτική Μεσόγειο προς Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Δαρδανέλια, Τουρκία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Ρωσία, Γεωργία, Αρμενία και αντίστροφα. Έτσι δεν έχασε τη μεγάλη σημασία του για τη ναυσιπλοΐα, αφού τα σκάφη που χρησιμοποιούν τη Διώρυγα της Κορίνθου για να περάσουν από το Ιόνιο στο Αιγαίο πέλαγος (και αντίθετα) είναι ελάχιστα σε σχέση με αυτά που περνούν το ακρωτήρι ανατολικά της Ελαφονήσου.

 

Nησιά

Ελαφόνησος

Η Ελαφόνησος βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Πελοποννήσου με έκταση 19 τετραγωνικά χιλιόμετρα και απόσταση μόνο 570 μέτρα από την απέναντι Πελοποννησιακή ακτή της Πούντας που μαζί με άλλα 3 τετραγωνικά χιλιόμετρα γης στην Λακωνία αποτελούν την Κοινότητα Ελαφονήσου.

Η Ελαφόνησος ανήκει στον Νομό Λακωνίας, στα 3,7 ναυτικά μίλια ανατολικά της βρίσκεται η Νεάπολη, έδρα του Δήμου Βοιών που μαζί με τα υπόλοιπα χωριά στο νοτιοανατολικό άκρο της Πελοποννήσου, την Ακρα Μαλέα, αποτελούν τα Βάτικα. Στα 4,5 ναυτικά μίλια από το Ακρωτήρι του Φράγκου, νότια, βρίσκονται τα Κύθηρα (Τσιρίγο)

Ο πληθυσμός του νησιού είναι μερικές εκατοντάδες κάτοικοι τον χειμώνα οι οποίοι το καλοκαίρι σχεδόν διπλασιάζονται. Επίσης το νησί είναι πόλος έλξης χιλιάδων τουριστών με κορύφωση τους μήνες, Ιούλιο και Αύγουστο, όπου οι διανυχτερεύσεις ξεπερνούν τις 5.000 και οι διελεύσεις αυτοκινήτων καθημερινά φθάνουν και ξεπερνούν τις 1.600.

Το σημερινό της όνομα η Ελαφόνησος το αντλεί, σύμφωνα με έρευνα των Κρούπη Ηλία & Σταμούλη Ιακώβου από το πλούσιο κυνήγι που υπήρχε στην περιοχή από την αρχαιότητα καθώς όπως αναφέρεται και από τον Παυσανία πολλά ήταν τα αρχαία ιερά της Θεάς Αρτεμης στην περιοχή, και πιο συγκεκριμένα λόγο της ύπαρξης πλήθους ελαφιών κόκκινου χρώματος (CERVI). Σύμφωνα και με Βενετσιάνικους χάρτες του 15ου αιώνα η Ελαφόνησος αποτυπώνετε ως CERVI "τσέρβι" και τα Κύθηρα ως CERIGO "τσερίγκο" (όνομα που οι ντόπιοι χρησιμοποιούν ως και σήμερα για τα Κύθηρα (Τσιρίγο), κάτι που δεν έγινε και με το όνομα "Τσέρβι" για την Ελαφόνησο καθώς δεν κατοικούταν τότε).

Τέλος το απέναντι χωριό Βιγκλάφια μαρτυρά με το όνομα του την αλήθεια αυτή (ΒΙΓΚΛΑ - ΕΛΑΦΙΑ) καθώς από κει, απλώνεται μπροστά μας πεντακάθαρα όλος ο κάμπος ως την Ελαφόνησο μαζί με την λιμνοθάλασσα Στρογγύλη. Ως φυσικό παρατηρητήριο λοιπόν των κόκκινων μικρόσωμων αυτών Ελαφιών δεν θα μπορούσε παρά να αποδοθεί αυτό το τοπωνύμιο. Η άποψη αυτή ενισχύεται σημαντικά παρατηρώντας το άγαλμα της Θεάς Αρτεμης στο μουσείο του Λούβρου (προερχόμενο από την Λακωνία) όπου κρατά στο ένα χέρι τα βέλη της και στο άλλο ένα μικρόσωμο τέτοιο ελάφι.

Κρανάη

Κρανάη ή Μαραθονήσι: ΝΑ της πόλης του Γυθείου βρίσκεται το κατάφυτο νησάκι της Κρανάης, που το 1898 ενώθηκε με την ξηρά με τεχνικό κρηπίδωμα. Εδώ κατέφυγαν ο Πάρις και η Ωραία Ελένη, σύμφωνα με αναφορά του Ομήρου, φεύγοντας δε, σύμφωνα με την παράδοση, ο Πάρις ξέχασε το κράνος του. Έτσι μέχρι και σήμερα το νησάκι ονομάζεται Κρανάη.

Η Κρανάη κατοικήθηκε από τη Νεολιθική εποχή και ήταν σημαντική τοποθεσία κατά τη Μυκηναϊκή περίοδο, ενώ είχαν δημιουργηθεί και εργαστήρια κατεργασίας της Πορφύρας. Στους νεότερους χρόνους από το μυρωδικό φυτό μάραθος που βλάστανε στο νησί, ονομάσθηκε Μαραθονήσι και αυτή την ονομασία έφερε το Γύθειο κατά τους προεπαναστατικούς χρόνους.

Κατοικήθηκε από τη ξακουστή οικογένεια των Γρηγοράκηδων. Με πρωτοβουλία του τρίτου Μπέη της Μάνης, Τζανέτμπεη, και των τριών γιων του, αναπτύχθηκε ως έδρα του Μπέη, παράλληλα με το Μαυροβούνι.

Σήμερα στη Κρανάη δεσπόζει με τη παρουσία του ο παραδοσιακός πύργος του Τζαννετάκη Γρηγοράκη, που κτίστηκε το 1829 και στεγάζει το Ιστορικό και Εθνολογικό Μουσείο της Μάνης.

Στο νησάκι βρίσκεται φάρος, ύψους 23μ., που κατασκευάσθηκε το 1873 από μάρμαρο του Ταινάρου.

Εκκλησία

Μητροπόλεις

Στον Νομό Λακωνίας εδρεύουν δύο Μητροπόλεις: Η Ιερά Μητρόπολις Μονεμβασίας και Σπάρτης

και η Ιερά Μητρόπολις Γυθείου και Οιτύλου με έδρες τη Σπάρτη και το Γύθειο αντίστοιχα.

Ιερά Μητρόπολις Μονεμβασίας και Σπάρτης

Πρώτος μετά τη νέα εκκλησιαστική διαίρεση αρχιερέας στην αρχιεπισκοπή Μονεμβασίας και Σπάρτης χειρονονείται ο Διονύσιος Σασανάς (1852-1876) θεολόγος και λόγιος, ο οποίος κατά τη μακρά ποιμαντορία του προσέφερε σημαντικές υπηρεσίες. Την περίοδο της δεκαεξαετούς χηρείας του θρόνου που ακολουθεί, την υπευθυνότητα των εκκλησιαστικών πραγμάτων της Επισκοπής Λακεδαίμονος έχει Επιτροπή (Β’ Επισκοπική Επιτροπεία 1876- 1892) .

Το 1892 στο θρόνο τής τοπικής Εκκλησίας ανέρχεται ο Θεόκλητος Μηνόπουλος (1892-1902) από την Τρίπολη. Ο νέος Αρχιεπίσκοπος με ιδιαίτερες μεταπτυχιακές σπουδές (διδάκτορας φιλοσοφίας Γερμανικού Παν/μίου) αναλαμβάνει τη διοίκηση της επαρχίας, που βρισκόταν σε άθλια πνευματική κατάσταση, λόγω της μακρόχρονης χηρείας. Για το λόγο αυτό επιδιώκει με κάθε τρόπο την πνευματική και ηθική εξύψωση, τόσο του κλήρου όσο και του λαού. Με το όνομά του έχει συνδεθεί ο καθεδρικός ναός της πόλεως, τον οποίο εγκαινιάζει στη μνήμη του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και της Αγίας Βαρβάρας, την 26η Νοεμβρίου 1893. Επίσης, αναζωπυρώνει τη λησμονημένη μνήμη του πολιούχου της Λακεδαίμονος Οσίου Νίκωνος του «Μετανοείτε». Με ενέργειες του Θεοκλήτου ανιδρύεται προσωρινός ναός του Οσίου Νίκωνος (ανάμεσα στα 1897-1901), και από τότε καθιερώνει πανηγυρικό εορτασμό της μνήμης του Οσίου Νίκωνος με λιτανεία της εικόνας και μεριμνά, ώστε με νόμο η ημέρα εκείνη να είναι αργία στην πόλη. Ιδρύει: τον Ιερατικό Σύνδεσμο, ειδική σχολή Εξομολόγων Ιερέων, τη Χριστιανική Αρχαιολογική Εταιρεία με την επωνυμία «Κωνσταντίνος Παλαιολόγος Δραγάτης» στον Άγιο Δημήτριο Μυστρά -έργο της οποίας υπήρξε το Βυζαντινό Μουσείο Μυστρά, φιλόπτωχο Εταιρεία υπό την επωνυμία «Άγιος Νίκων ο Μετανοείτε», καθώς και Επαγγελματική σχολή. Ως θαυμαστής της ιστορίας του Βυζαντινού Μυστρά πρώτος αυτός έκαμε δοκιμαστικές ανασκαφές στην παλιά πρωτεύουσα των Παλαιολόγων. Επίσης, εκδίδει το περιοδικό «Δελτίον Εκκλησιαστικόν και Εκπαιδευτικόν». Τέλος, αναδιοργανώνει τις μονές Ζερμπίτσας, Αγίων Τεσσαράκoντα, Αγίων Ανάργυρων, Γόλας και Καστρίου οι οποίες ήδη λειτουργούν στην εκκλησιαστική αυτή επαρχία.

Το 1900 με την έκδοση του Β.Δ. της 22ας Ιανουαρίου (Νόμος ΒΧΔ’) αναδιαρθρώνονται τα εκκλησιαστικά πράγματα και ορίζεται μία Μητρόπολη, η των Αθηνών και ισοπεδώνονται όλες οι εκκλησιαστικές επαρχίες του κράτους και ονομάζονται Επισκοπές. Στο Νομό Λακωνίας ορίζονται δύο επισκοπές: η της Μονεμβασίας και Λακεδαίμονος και η της Γυθείου και Οιίτύλου. Έτσι, τροποποιείται ο νόμος του 1852 και η Αρχιεπισκοπή «Μονεμβασίας και Σπάρτης» μετονομάζεται σε «Μονεμβασίας και Λακεδαίμονος». Η επισκοπή Μονεμβασίας και Λακεδαίμονος αποτελείται από τις επαρχίες Λακεδαίμονος και Επιδαύρου Λιμηράς με έδρα τη Σπάρτη.

Ο Αρχιεπίσκοπος Θεόκλητος διατηρεί τον τίτλο του Αρχιεπίσκοπου Μονεμβασίας και Σπάρτης μέχρι της προαγωγής του στο μητροπολιτικό θρόνο των Αθηνών το 1902, όπου παραμένει μέχρι το 1923. Το 1931 είναι το έτος θανάτου του, μετά από μία λαμπρή δεκαετία έργων και μνημειώδους προσφοράς στους κατοίκους της επαρχίας του.

Με την ανάδειξη του Θεοκλήτου ως Αρχιεπίσκοπου Αθηνών η επισκοπή Μονεμβασίας και Λακεδαίμονος παρέμεινε για μία πενταετία ακέφαλη, τη δε διοίκηση είχε και πάλι η .Επισκοπική Επιτροπή. Στα τέλη του 1906 εκλέγεται ως Επίσκοπος Μονεμβασίας και Λακεδαίμονος ο δραστήριος Αρχιμανδρίτης Ακάκιος Αθανασιάδης, εφημέριος της ελληνικής Κοινότητας στη Λειψία. Εξαιτίας, όμως, άδικης συκοφαντίας για παραβίαση του τυπικού η χειροτονία του νεοεκλεγμένου Μητροπολίτη αναστέλλεται.

Το 1907 εκλέγεται άξιος διάδοχος του Θεοκλήτου στην τοπική Εκκλησία ο πρώτος Γραμματέας της Ιεράς Συνόδου, Αρχιμανδρίτης Γερμανός Τρωϊάνος (1907-1935), με ευρύτερες σπουδές στη Γερμανία. Ό Τρωϊάνος, αναμφισβήτητα, θεωρείται ένας από τούς λαμπρότερους Ιεράρχες της Εκκλησίας της Ελλάδος από την απελευθέρωση του έθνους. Διετέλεσε μέλος της Ι. Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος για δύο διαφορετικές περιόδους (1911-1912) και (1927-1928). Το έργο του υπήρξε για 28 έτη τελετουργικό, διδακτικό, διοικητικό και κοινωνικό. Συγκεκριμένα: αναδιοργάνωσε τον ιερατικό Σύνδεσμο, μερίμνησε για την καλή λειτουργία των κληροδοτημάτων, των οποίων είχε την προεδρία, ίδρυσε το Σύλλογο αλληλοβοήθειας «Ο Σωτήρ», αποσκοπώντας και αυτός στην αναβάθμιση τού κλήρου, περιόρισε τον αριθμό των ιερέων και θεμελίωσε τον Ι. Ναό τού Οσίου Νίκωνος (10 Μαΐου 1929), επί δημοτικού άρχοντα Ηλία Γκορτσολόγου (1929), Καθοριστικός ο ρόλος του στη σύσταση τού φιλανθρωπικού συλλόγου κυριών Σπάρτης «Άγιοι Ανάργυροι», στην πρωτοβουλία τού οποίου οφείλεται η ίδρυση τού πρώτου νοσοκομείου της πόλεως.

Το 1921 ο Γερμανός στέλνεται από την Ι. Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος έως το 1923 στην Αμερική ως Έξαρχος για τη διοργάνωση των εκεί εκκλησιαστικών πραγμάτων, παρά τούς σοβαρούς λόγους υγείας, οι οποίοι στη συνέχεια τον οδήγησαν στη Γερμανία για θεραπεία. Κατά τη διάρκεια της απουσίας του η Ι.Σ, ανέθεσε την τοποτηρητεία της Επισκοπής διαδοχικά στους: Επίσκοπο Μαντινείας και Κυνουρίας Γερμανό, Γεώργιο Κοκκώνη εφημέριο της μητροπόλεως, Μελέτιο Γαλανόπουλο ιεροκήρυκα της Σπάρτης και Μητροπολίτη Κυθήρων Δωρόθεο Κοτταρά,

Με την επιστροφή του τον Σεπτέμβριο τού 1924 αναλαμβάνει αμέσως τη διοίκηση της επαρχίας του, παρά το γεγονός ότι η υγεία του είναι ήδη κλονισμένη. Στις 30 Δεκεμβρίου 1935 επέρχεται το μοιραίο.

Το πρώτο διάστημα της ποιμαντορίας του Γερμανού με την προσπάθεια που γίνεται -χωρίς αποτέλεσμα- για την αναθεώρηση τού καταστατικού Χάρτη της Εκκλησίας της Ελλάδος και του ενοριακού νόμου, οι Επισκοπές της χώρας προάγονται σε Μητροπόλεις.

Στη χηρεύουσα Μητρόπολη της Σπάρτης διορίζεται τοποτηρητής ο αρχιμανδρίτης Μελέτιος Γαλανόπουλος, του οποίου η θητεία λήγει με την παμψηφεί εκλογή από την Ιερά Σύνοδο (15 Ιανουαρίου 1936) του Μητροπολίτη Γυθείου, Οίτύλου και Κυθήρων, Διονυσίου Δάφνου από τη Ζάκυνθο, ως Μητροπολίτη Σπάρτης (1936-1959). Ταυτόχρονα με τη μετάθεση τού Μητροπολίτη Γυθείου γίνεται και η πράξη προσαρτήσεως της Μητροπόλεως Γυθείου, Οίτύλου και Κυθήρων στη Μητρόπολη Σπάρτης (ή Μητρόπολη Γυθείου επανιδρύεται με Β.Δ. <136> το φθινόπωρο τού 1936).

Μετά το θάνατο του Μητροπολίτου Γερμανού και με την ανάθεση της Τοποτηρητείας από τον τότε Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χρυσόστομο στον Αρχιερατικό Επίτροπο Μελέτιο Γαλανόπουλο, αναφέρεται η Τοπική Εκκλησιαστική Αρχή ως Μητρόπολη Σπάρτης. Στη συνέχεια, από την περίοδο της Ποιμαντορίας τού Διονυσίου Δάφνου και μετέπειτα η Μητρόπολη άλλοτε ονομάζεται Μονεμβασίας και Σπάρτης και άλλοτε Μητρόπολη Σπάρτης.

Η μεγάλη προσφορά και δράση του Διονυσίου Δάφνου υπήρξε πολύπλευρη και πολύτιμη. Επιγραμματικά αναφέρονται: Η ανακαίνιση του Επισκοπείου, η σύσταση του «Ιστορικού .Αρχείου» Σπάρτης, με δαπάνες της Ι. Μονής Αγίων Τεσσαράκοντα, (εγκαίνια: 20 Μάιου 1940), η αποπεράτωση – εγκαίνια (1955) του Ι, Ναού του Οσίου Νίκωνος, η θεμελίωση Παιδικού Σταθμού στη Σπάρτη, η έκδοση τού περιοδικού «Ο Όσιος Νίκων», η ίδρυση «Ιερατικής Στέγης», η σύγκληση ιερατικών συνεδρίων, κ.α. Σημαντικότατο χαρακτηρίζεται και το ιεραποστολικό, πνευματικό και κοινωνικό του έργο. Ο Διονύσιος Δάφνος απεβίωσε το Δεκέμβριο τού 1961, αλλά από το Φεβρουάριο του 1959 είχε υποβάλει την παραίτησή του, λόγω ασθένειας και γήρατος.

Στη συνέχεια εξελέγη ο Κυπριανός Πουλάκος, από τα Σκιφιάνικα Μαλευρίου Λακωνίας, ο οποίος ήταν ήδη (για μία περίπου οκταετία) Μητροπολίτης Ιερισσού, Αγίου Όρους και Αρδαμερίου. Τη Μητρόπολη Σπάρτης ποίμανε από το 1959 έως το 1970. Η συμβολή του θεωρείται καθοριστική στην ανέγερση του κτιριακού συγκροτήματος για τη δημιουργία Πνευματικού Κέντρου της τοπικής Εκκλησίας (Στέγη Νεότητας) και του Οικοτροφείου. Έθεσε σε λειτουργία το Γηροκομείο της Σπάρτης, στο κτίριο τού μικρού Νοσοκομείου «Οι Άγιοι Ανάργυροι», καθώς και τις Παιδικές Κατασκηνώσεις στον Πάρνωνα. Επίσης, ίδρυσε σχολή Βυζαντινής Μουσικής, κατασκεύασε τον οίκο των Ιεροκηρύκων (όπου στεγάστηκε το Ιστορικό Αρχείο) , εξέδωσε τα περιοδικά «Γαλήνη», «τα Κατηχητικά Νέα», μερίμνησε για την αγιογράφηση του Ι. Ναού του Οσίου Νίκωνος, θεμελίωσε το νέο Ι. Ναό του Αγίου Νικολάου (Χατίπι) και δημιούργησε τέταρτη ενορία με ενοριακό Ι. Ναό τον Άγιο Σπυρίδωνα. Ο Κυπριανός, επίσης, με την παρότρυνση των τότε Επιμελητών των Κλασικών και Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, Σπάρτης και Μυστρά, κ.κ. Δεληβοριά και Ζία, συγκέντρωσε (1968) εικόνες και τέμπλα αρχαιολογικής αξίας -τα οποία και τοποθέτησε για διαφύλαξη στον οίκο των Ιεροκηρύκων- δημιουργώντας έτσι τον πυρήνα τού Μουσείου, πού θα ιδρυθεί είκοσι χρόνια περίπου αργότερα. Το υλικό αυτό, μάλιστα, το εξέθεσε στο Πνευματικό Κέντρο. Το 1970 αναγκάστηκε να αποσυρθεί οπό την ενεργό Υπηρεσία.

Το πρώτο τρίμηνο του 1971 ορίζεται ως τοποτηρητής ο Μητροπολίτης της γειτονικής Μητροπόλεως Μαντινείας και Κυνουρίας, Θεόκλητος Φιλιππαίος. Ακολούθως, στο Μητροπολιτικό θρόνο χειροτονείται ο επί μία εικοσαετία (1950-1970) Ιεροκήρυκας της Ι. Μητροπόλεως, Ιερόθεος Κυριαζόπουλος (1971-1980), ο οποίος με πολλή αγάπη και ζήλο συνέχισε τη λειτουργία του Οικοτροφείου, εξασφαλίζοντας και στέγη θηλέων. Θεμελίωσε και σε σύντομο χρονικό διάστημα έθεσε σε λειτουργία το νέο σύγχρονο Γηροκομείο της πόλεως, θεμελίωσε και ανήγειρε τον από σκυρόδεμα σκελετό ολόκληρου του Επισκοπείου, ανακαίνισε εξωτερικά το Μητροπολιτικό Ιερό Ναό τής Ευαγγελίστριας, συνέστησε το Φιλανθρωπικό Σύλλογο «Ο Άγιος Παντελεήμων», επανεξέδωσε το περιοδικό «Όσιος Νίκων», κ.λπ. Απέθανε αιφνιδίως στις 2 Μαρτίου τού 1980 στη Θεσσαλονίκη. Τούς επόμενους επτά μήνες ανέλαβε ως τοποτηρητής ο Μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος Θεμέλης, του οποίου το πέρασμα μένει ανεξίτηλο.

Ιερά Μητρόπολις Γυθείου και Οιτύλου

Αρχικά το Γύθειο, με τη σύσταση του Βασιλείου της Ελλάδος αποτελούσε ενοριακό χωριό της Επισκοπής Καρυουπόλεως, η οποία άνηκε στη Μητρόπολη Λακαιδεμονίας. Με το "Β.Δ. από 21 Νοεμβρίου 1833" "Περί διορισμού του προσωπικού των Επισκοπών του Βασιλείου", το Γύθειο έγινε έδρα επισκοπής, μία από τις τότε πέντε νέες επισκοπές της Μάνης, καταργουμένων ισάριθμων παλαιοτέρων μεταξύ των οποίων και της επισκοπής Καρυουπόλεως. Οι νέες επισκοπές βάσει του διατάγματος αυτού, με τις αντίστοιχες καταργηθείσες ήταν:

Επισκοπή Γυθείου: Επίσκοπος Κύριλλος ο πρώην Καρυουπόλεως, (καταργηθείσα επισκοπή).
Επισκοπή Ασίνης: Επίσκοπος Μακάριος ο πρώην Λαγίας, (καταργηθείσα επισκοπή).
Επισκοπή Οιτύλου: Επίσκοπος Ιωσήφ, ο πρώην Μαΐνης, (καταργηθείσα επισκοπή).
Επισκοπή Ζυγού: Επίσκοπος Άνθιμος, ο πρώην Πλάτσης, (καταργηθείσα επισκοπή), και η
Επισκοπή Καρδαμύλης: Επίσκοπος Ιωαννίκιος, ο πρώην Μηλέας, (καταργηθείσα επισκοπή).
Το Διάταγμα αυτό υπήρξε σταθμός στην νεότερη εκκλησιαστική ιστορία της Μάνης, καθώς και της ιστορούμενης πρωτεύουσας, του Γυθείου.

Σημειώνεται ότι η Μάνη είναι η τελευταία περιοχή της Ελλάδος που εκχριστιανίστηκε και μάλιστα ολοκληρωτικά επί τουρκοκρατίας. Σπουδαιότερες επισκοπές, εκτός των δύο μητροπόλεων Λακεδαιμονίας και Μονεμβασίας, που είχαν ιδρυθεί (από τους βυζαντινούς χρόνους) στη Μάνη, ήταν: η Επισκοπή Μαΐνης, που είχε προαχθεί σε αρχιεπισκοπή, η Επισκοπή Καρυουπόλεως και η Επισκοπή Ζαρνάτας, που είχε επίσης προαχθεί σε αρχιεπισκοπή. Στη διάρκεια της Επανάστασης του 1821 δημιουργήθηκαν πολλές άλλες, όχι όμως και με τόσο νόμιμες διαδικασίες. Σχεδόν κάθε μεγάλο χωριό εμφανίζονταν ως επισκοπική έδρα. Ειδικότερα στη Μάνη δημιουργήθηκαν εκτός των παραπάνω οι επισκοπές Πλάτσης, Λαγίας, Μηλέας και Ανδρούβιστας υπαγόμενες στον Μητροπολίτη Μονεμβασίας και η επισκοπή Μαλτσίνας, υπαγόμενη στο Μητροπολίτη Λακεδαιμονίας. Αυτή η διάρθρωση ίσχυε μέχρι το 1833 που εφαρμόσθηκε η νέα εκκλησιαστική διαίρεση ακολουθώντας τη διοικητική διαίρεση του νέου Βασιλείου. Ήταν όμως αδύνατο να καλυφθούν οι τόσοι υπεράριθμοι διαθέσιμοι ιεράρχες των καταργουμένων εδρών καθώς και άλλοι που έρχονταν πρόσφυγες από τουρκοκρατούμενες ακόμη περιοχές. Αυτό είχε ως συνέπεια οι περισσότεροι να γίνουν βοηθοί επισκόπων (τιτουλάριοι), και κάποιοι να καταγγέλλουν τη Διοίκηση της Χώρας και ειδικότερα τον Βασιλέα Όθωνα ως εχθρό της Ορθοδοξίας.
Πρώτος επίσκοπος Γυθείου ορίστηκε ο από Καρυουπόλεως Κύριλλος Γέρμος (1833-Ιούλιος 1842). Αργότερα οι πέντε περιφερειακές Επισκοπές (Γυθείου, Ασίνης, Οιτύλου, Ζυγού και Καρδαμύλης) ενώνονται διαδοχικά με την Επισκοπή Λακεδαίμονος, η συγχώνευση αυτή πραγματοποιείται το χρονικό διάστημα 1834-1852. Συγκεκριμένα, η αρχή γίνεται με την Επισκοπή Καρδαμύλης (1834) μετά την παραίτηση του επισκόπου της, και ακολουθούν οι Επισκοπές Οιτύλου, Ζυγού (1841) που καταργήθηκαν λόγω μακράς χηρείας, και Γυθείου (1842) που καταργήθηκε επίσης λόγω μακράς χηρείας μετά τον θάνατο του Κύριλλου. Τελευταία ενώνεται η Επισκοπή Ασίνης που παρέμενε η μόνη που είχε επιζήσει (1852). Το διάστημα μεταξύ των ετών 1844-1852 την διοίκηση της περιοχής ασκεί Επισκοπική Επιτροπή.

Με το Νόμο από 9 Απριλίου 1852 ανασυστάθηκε η επισκοπή Γυθείου και η επισκοπή Οιτύλου. Το 1888 η επισκοπή Οιτύλου καταργήθηκε και συγχωνεύτηκε με την επισκοπή Γυθείου και αποτέλεσαν μια ενιαία πλέον επισκοπή. Έτσι η επισκοπή Γυθείου και Οιτύλου απέκτησε τα σημερινά της γεωγραφικά όρια. Κατά το 1936 συγχωνεύτηκε η επισκοπή Γυθείου, Οιτύλου και Κυθήρων (η επισκοπή Κυθήρων για βραχύ διάστημα αποτέλεσε τμήμα της επισκοπής Γυθείου και Οιτύλου) για εννιά μήνες περίπου με τη μητρόπολη Μονεμβασίας και Σπάρτης, μετά την μετάθεση του επισκόπου Γυθείου και Οιτύλου Διονυσίου στη επισκοπή Μονεμβασίας και Σπάρτης, διατηρώντας έτσι και τους δύο τίτλους. Μετά όμως το γενικό ξεσηκωμό των Μανιατών που δεν ήθελαν να εξαρτώνται από την Επισκοπή Σπάρτης, η επισκοπή Γυθείου και Οιτύλου ανασυστάθηκε με το Βασιλικό Διάταγμα 136, το Φθινόπωρο του 1936.
Η Ιερά Μητρόπολις Γυθείου και Οιτύλου αποτελεί σήμερα μία από τις 81 Ιερές Μητροπόλεις της Εκκλησίας της Ελλάδος με έδρα το Γύθειο.

 

Μοναστήρια

Ιερά Μονή Αγίων Αναργύρων Πάρνωνος (2731073225)

Γιορτάζει στις εορτές των Κοσμά και Δαμιανού, των εκ της Μικράς Ασίας (1η Νοεμβρίου), αλλά και των εκ Ρώμης (1η Ιουλίου). Χτισμένη σε οροπέδιο από τον 9ο αι., θεωρείται η αρχαιότερη μονή της Λακωνίας. Έχει λειτουργήσει και ως «Κρυφό Σχολειό» κατά την τουρκοκρατία.

Ιερά Μονή των Αγίων Τεσσαράκοντα Μεγαλομαρτύρων (2731026780)

Γιορτάζει στις 9 Μαρτίου και αποτελεί μεγαλοπρεπή ναό που δίνει την εντύπωση οχυρού. Διαθέτει πολύ γνωστές αγιογραφίες, κελιά για τους μοναχούς, πύργο, και ένα παρεκκλήσιο, τη Ζωοδόχο Πηγή. Χτίστηκε το 1620 και υπέστη λεηλασίες και πυρκαγιές από τους Αλβανούς και τους Αιγυπτίους κατά την τουρκοκρατία, και από τους Γερμανούς το 1943.

Ιερά Μονή Καστρίου (2731057238)

Η γυναικεία σήμερα μονή βρίσκεται πλησίον του Καστρίου και είναι μονόκλιτο κτίσμα του 17ου αι. Κατέχει την περίφημη εικόνα της Παναγίας της Βρεφοκρατούσης και εντυπωσιάζει με το μέγεθος και την λεπτομέρεια των τοιχογραφιών της.

Ιερά Μονή Ζερμπίτσας (2731035091)

Εορτάζει στις 23 Αυγούστου. Βρίσκεται πλησίον του οικισμού «Παλαιοχώρι», νότια από το Ξηροκάμπι, ανήκει στον λεγόμενο «αγιορείτικο» τύπο και ξεχωρίζει για το σταυροειδές καθολικό της.

Ιερά Μονή Γόλας (2731075298)

Διατηρητέο μνημείο, ευρισκόμενο στην περιοχή της Γόλας και γνωστό για τις φιλοτεχνημένες στον νάρθηκά του μορφές αρχαίων φιλοσόφων, όπως των Θαλή, Αριστοτέλη και Πλάτωνος. Γιορτάζει της Ζωοδόχου Πηγής.

Ιερά Μονή Παναγίας Φανερωμένης Δρυάλου (2731052231)

Χτίστηκε το 1079, και βρίσκεται κοντά στον Γερολιμένα και στο χωριό Φραγγούλια. Ο ναός είναι μονόχωρος, κεραμοσκέπαστος, και ανακαινίστηκε το 1322-1323 από τον αυτοκράτορα Ανδρόνικο τον Παλαιολόγο.

Tο Παλαιομονάστηρο στο Βρονταμά

Γιορτάζει της Ζωοδόχου Πηγής, αλλά είναι επίσης γνωστό για το μνημόσυνο που τελείται στις 15 Σεπτεμβρίου (του μεγαλομάρτυρα Νικήτα), προς τιμήν των ηρώων που κάηκαν ζωντανοί από τα στρατεύματα του Ιμπραήμ Πασά το 1825. Είναι χτισμένο από τον 12ο αι. μέσα σε φαράγγι και είναι αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου, στον Άγιο Νικόλαο και στον μεγαλομάρτυρα Νικήτα.

Ιερά Μονή Ευαγγελιστρίας και Αγίου Γεωργίου Γέρακα (2732023980)

Ιδρύθηκε τον 19ο αι. και βρίσκεται βόρεια από το Γέρακα. Φιλοξενεί, όπως γίνεται αντιληπτό από την ονομασία – όχι όμως και από την όψη - δύο ναούς, τον Άγιο Γεώργιο, κάτω, και την Ευαγγελίστρια, πάνω.

Μοναστήρια Πηγή: www.inlaconia.gr/culture/name/monasteries

Οικονομία

Η οικονομία του νομού Λακωνίας εξαρτάται σημαντικά από τη γεωργία, όπου απασχολείται σημαντικό τμήμα του εργατικού δυναμικού (36.884 άτομα σύμφωνα με στοιχεία του 2000). Σημαντικές διαφορές παρουσιάζουν μεταξύ τους οι περιφέρειες του νομού Λακωνίας ως προς το είδος των καλλιεργειών, το ύψος της απόδοσης και κυρίως το επίπεδο του εισοδήματος. Βασικά διακρίνονται τρεις περιοχές: η περιοχή της κοιλάδας και των εκβολών του Ευρώτα, που είναι η πιο εύφορη, η ορεινή περιοχή του Πάρνωνα και η ορεινή περιοχή του Ταΰγετου.

Σε ολόκληρο τον νομός Λακωνίας επικρατεί η καλλιέργεια της ελιάς (καλύπτει περισσότερο από το μισό των συνολικά καλλιεργούμενων εκτάσεων), όμως το μεγαλύτερο μέρος της ελαιοπαραγωγής συγκεντρώνεται στην κοιλάδα των εκβολών του Ευρώτα, η οποία έχει επίσης τη μεγαλύτερη αναλογία πεδινών και αρδευόμενων εκτάσεων και σχεδόν το σύνολο της παραγωγής εσπεριδοειδών, λαχανικών, βαμβακιού, ρυζιού κλπ. Στην περιοχή αυτή, που παρουσίασε μικρότερη μείωση πληθυσμού από άλλες, είναι συγκεντρωμένος σχεδόν ο μισός πληθυσμός του νομού και η πλειοψηφία του εργατικού δυναμικού απασχολείται στη γεωργία. Στη Σπάρτη, πρωτεύουσα του νομού, είναι συγκεντρωμένες οι περισσότερες βιομηχανίες επεξεργασίας των γεωργικών προϊόντων της περιοχής.

Η ορεινή περιοχή του Ταΰγετου συγκεντρώνει το ένα τρίτο του πληθυσμού του νομού Λακωνίας. Η συντριπτική πλειοψηφία του ενεργού πληθυσμού απασχολείται στη γεωργία. Και εκεί επικρατεί η καλλιέργεια της ελιάς αλλά είναι ανεπτυγμένη και η κτηνοτροφία, όπως επίσης και στην κοιλάδα των εκβολών του Ευρώτα. Στον Πάρνωνα και στον Ταΰγετο γίνεται εκμετάλλευση του δασικού πλούτου, με αξιόλογη παραγωγή στρογγυλής ξυλείας, κυρίως πεύκου. Παράγονται επίσης σε σημαντικές ποσότητες σύκα, κρεμμύδια, χαρούπια, αραχίδες κ.ά.

Στα ανατολικά του νότιου τμήματος της ορεινής περιοχής του Ταΰγετου, της οποίας η έκταση είναι μικρότερη από το ένα δέκατο της έκτασης ολόκληρου του νομού, περίπου ο μισός πληθυσμός, που παρουσίασε μεγάλη μείωση τα τελευταία χρόνια, είναι συγκεντρωμένος στο Γύθειο (4.489 κάτ.). Εξαγωγικό λιμάνι των προϊόντων του νομού Λακωνίας, το Γύθειο διαμορφώθηκε σε εμπορικό και σε αστικό κέντρο, όταν οι μεταφορές και οι συγκοινωνίες διεξάγονταν κυρίως από τη θάλασσα. Σήμερα βασίζεται κυρίως στην αγροτική οικονομία της περιοχής, στην οποία επικρατεί η καλλιέργεια της ελιάς.

Στα δυτικά του νότιου τμήματος του ορεινού Ταΰγετου, η πιο μικρή σε έκταση, η πιο φτωχή και η πιο αραιοκατοικημένη περιοχή του νομού Λακωνίας, βασίζεται αποκλειστικά στην καλλιέργεια της ελιάς, με χαμηλή απόδοση αλλά καλή ποιότητα. Ένας άλλος οικονομικός πόρος του νομού Λακωνίας είναι ο εσωτερικός και ο εξωτερικός τουρισμός, που προσελκύουν τα πλούσια φυσικά, ιστορικά και καλλιτεχνικάαξιοθέατα που περιλαμβάνει στο έδαφός της η Λακωνία: Γεράκι, Μάνη, ΜιστράςΜονεμβασία, Σπάρτη, Γύθειο, Ελαφόνησο, Σπήλαια Διρού, Βάθεια και την Ακρωταινάρια περιοχή.

Διοικητική διαίρεση

image lakoniaΟι νέοι δήμοι του σχεδίου «Καλλικράτης» για το νομό Λακωνίας είναι οι κατωτέρω:

 

1. Δήμος Σπάρτης με έδρα τη Σπάρτη αποτελούμενος από τους πρώην δήμου: α. Σπάρτης β. Οινούντος γ. Μυστρά δ. Πελλάνας ε. Θεραπνών στ. Φαρίδος και τη κοινότητα Καρυών, οι οποίοι καταργούνται.

2. Δήμος Ευρώτα με έδρα τη Σκάλα αποτελούμενος από τους πρώην δήμους: α. Έλους β. Κροκεών γ. Σκάλας δ. Νιάτων και ε. Γερόνθρων, οι οποίοι καταργούνται.

3. Δήμος Ανατολικής Μάνης με έδρα το Γύθειο και ιστορική έδρα την Αρεόπολη αποτελούμενος από τους πρώην δήμους: α. Γυθείου β. Σμύνους γ. Οιτύλου και δ. Ανατολικής Μάνης, οι οποίοι καταργούνται.

4. Δήμος Μονεμβασιάς με έδρα τους Μολάους αποτελούμενος από τους πρώην δήμους: α. Μονεμβασιάς β. Μολάων γ. Ζάρακα δ. Ασωπού και ε. Boιών, οι οποίοι καταργούνται

5. Δήμος Ελαφονήσου με όνομα, έδρα και εδαφική περιφέρεια αυτά της τέως κοινότητας.

  • 1
  • 2

 

greenpeace mesogeios wwf unicef giatroi kosmoy hamogelo

 msf